Tuần trước, một người bạn cũ từ thời tôi kiểm toán OmiseGo gửi cho tôi một đường link: Chính phủ Anh quốc hữu hóa British Steel, tước bỏ hoàn toàn khoản đầu tư 1.6 tỷ USD của tập đoàn Trung Quốc Jingye. Anh ấy hỏi: 'Điều này có nghĩa là gì cho các pool thanh khoản của chúng ta?'
Tôi mở bảng tính của mình ra. Năm 2017, khi tôi phát hiện lỗ hổng trong hợp đồng staking OMG, vấn đề là kỹ thuật. Lần này, vấn đề là một lỗ hổng còn lớn hơn: lỗ hổng quyền lực chủ quyền (sovereign exploit vector).
Context
Hãy xem xét dữ liệu hiện tại. Chúng ta đang trong một thị trường downtrend. Vốn VC giảm 70% so với đỉnh. Các giao thức DeFi đang chảy máu LP. Trong bối cảnh này, câu chuyện về British Steel không phải là một tin tức địa chính trị xa vời. Nó là một tín hiệu vĩ mô về rủi ro đối tác (counterparty risk) đã được 'nâng cấp' lên cấp độ nhà nước.
Khi tôi phân tích dữ liệu on-chain của DeFi Summer 2020, tôi thấy một điều: tất cả các pool thanh khoản đều phụ thuộc vào stablecoin do các tổ chức tập trung phát hành. Đó là một điểm yếu. Nhưng bây giờ, bức tranh còn tồi tệ hơn. Các giao thức như MakerDAO đang nắm giữ hàng tỷ USD tài sản trong trái phiếu chính phủ Mỹ (US Treasuries). Bạn đang giao phó tài sản của mình cho một quốc gia có thể, vì lý do an ninh quốc gia, quyết định đóng băng hoặc thay đổi các quy tắc của trò chơi.
Core
Bài học từ British Steel rất trực tiếp: Các hiệp ước đầu tư song phương (BIT) là vô giá trị khi đối mặt với 'An ninh quốc gia'. Đây chính xác là lý do tại sao luận điểm 'phi tập trung hóa' của crypto là quan trọng, nhưng cũng là lý do tại sao nó đang bị tổn thương.
Vào tháng 8/2021, tôi đã cảnh báo đồng nghiệp về chu kỳ NFT dựa trên dòng vốn VC. Lúc đó, tôi thấy sự tương quan giữa khối lượng NFT và lãi suất Fed. Bây giờ, tôi thấy một sự tương quan khác: giữa rủi ro địa chính trị và sự phụ thuộc vào các tài sản tổng hợp (synthetic assets) trong DeFi.
Các giao thức như Ethena hay những pool thanh khoản sử dụng 'Delta Neutral' trên sàn CEX đang tạo ra một hệ thống phức tạp. Nó trông có vẻ phi tập trung, nhưng điểm thoát (exit) của nó lại phụ thuộc vào các thực thể tập trung (sàn giao dịch, ngân hàng). Nếu một quốc gia quyết định rằng một giao thức nào đó đe dọa chủ quyền tiền tệ của họ (giống như Anh Quốc với thép của Trung Quốc), họ có thể chặn các dòng chảy đó.
Dựa trên kinh nghiệm kiểm toán của tôi, bảo mật không chỉ là mã nguồn. Bảo mật là khả năng dự đoán hành vi của tất cả các bên tham gia, bao gồm cả các thực thể có chủ quyền. MiCA của châu Âu đang tạo ra một ảo tưởng về sự rõ ràng. Nó nói rằng stablecoin được quản lý. Nhưng nó không nói gì về việc ai sẽ kiểm soát dự trữ của chúng khi có xung đột.
Contrarian
Nhiều người nói rằng crypto sẽ 'decouple' (tách rời) khỏi nền kinh tế truyền thống. Tôi cho rằng điều này là sai lầm. Vụ British Steel cho thấy một tài sản được coi là an toàn (đầu tư vào nước Anh, một nền dân chủ tự do) có thể bị tịch thu chỉ sau một đêm vì lý do chính trị.
Trong crypto, stablecoin là huyết mạch. USDC và USDT là 'trái phiếu kho bạc Mỹ được token hóa'. Nếu Mỹ quyết định rằng một giao thức nào đó ở nước ngoài (ví dụ, một DEX lớn) đang hoạt động chống lại lợi ích quốc gia của họ, họ có thể đóng băng hợp đồng USDC. Điều này sẽ giống như Anh Quốc quốc hữu hóa British Steel, nhưng nhanh hơn và mang tính hệ thống hơn.
Takeaway
Chúng ta đang bước vào một chu kỳ mới. Nó không phải là chu kỳ của 'halving' hay 'institutional adoption'. Đó là chu kỳ của 'political premium' (phí bảo hiểm chính trị). Các giao thức sống sót không phải là những giao thức có TVL lớn nhất, mà là những giao thức có thể tồn tại độc lập với ý chí của bất kỳ một quốc gia nào.
Câu hỏi cho các bạn không phải là 'Làm thế nào để farm yield cao nhất?' Câu hỏi là: 'Giao thức của bạn có một 'sovereign exit plan' (kế hoạch thoát khỏi chủ quyền) không? Nếu câu trả lời là không, bạn đang nắm giữ một rủi ro mà ngay cả báo cáo kiểm toán cũng không thể phát hiện ra.
